NIC po niemiecku

Słowo NIC i NICZEGO to często używane wyrazy w zdaniach niemieckich. Jak je stosować?

Nie tak dawno pisałam o słowach: ktoś, nikt i nikogo używanych jeśli piszemy bezosobowo w zdaniu. Wpis o tym znajdziesz tutaj: Jemand, niemand.

Tym razem chciałabym opisać odwrotną sytuację czyli NIC, NICZEGO. Niektórym osobom myli się NICHT z NICHTS. To jednak nie jest to samo. 

NICHTS [nyśc] - nic, niczego

NICHT [nyśt] - zaprzeczenie "nie"

KEIN, KEINE, KEINEN [kajn, kajne, kajnen] - żaden, żadnej, żadnego

UMSONST [umzonst] - na darmo, na nic

Oto przykładowe zdania:

Ich habe nichts zu sagen - nie mam nic do powiedzenia. 

Er will nichts davon wissen - on nie chce nic o tym wiedzieć

Ich weiss überhaupt nichts - nie wiem w ogóle nic

Das sagt mir überhaupt nichts - to nie mówi mi absolutnie nic

Kein wunder - nic dziwnego

So gut wie gar nichts - tyle co nic

Das macht nichts - nic nie szkodzi

Alles umsonnt - wszystko na nic, na darmo

Daraus wird nichts - nic z tego nie będzie

Ganz und gar nichts - nic a nic 

Fast nichts - prawie nic

Nichts neues - nic nowego

Das kannst du aber laut sagen - nic dodać, nic ująć (w przenośni nie ma słowa "nic")

Co można powiedzieć o tym obrazku?

Er hat nichts in den Taschen - on nie ma nic w kieszeniach

Er hat kein Geld - on nie ma pieniędzy

Seine Taschen sind leer - jego kieszenie są puste

Auf dem Bild ist nur Schnee, eine Person und ein Baum - sonst nichts - na obrazku jest tylko śnieg, jedna osoba i drzewo - poza tym nic

Es gibt hier fast gar nichts interessantes zu sehen - Tu nie ma prawie niczego interesującego do oglądania.

Der Schnee ist doch nichts - Śnieg to nie jest nic.

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Święta Bożego Narodzenia

Święta Bożego Narodzenia zawsze skłaniają do refleksji i zadumy nad istotą świętowania.

Cieszymy się na klimat i magiczny nastrój tego specyficznego czasu w grudniu. Spędzamy je najczęściej rodzinnie, ale coraz więcej ludzi w tym czasie wybiera się na urlop (der Urlaub),aby odpocząć i nie męczyć się przygotowaniami świątecznymi w domu. Bardzo charakterystyczne dla okresu Bożego Narodzenia  są dekoracje. Np. bombki (die Weihnachtskugeln) są ręcznie robione i artystycznie malowane a ich historia sięga aż 1847 roku. Pierwsze bombki powstały właśnie w Niemczech jako szklane wydmuszki. Polska natomiast  jest obecnie potentatem w produkcji bombek. Posłuchaj po niemiecku o tradycjach Bożego Narodzenia.

Do tradycji świątecznych należy również jarmark świąteczny. Najstarsze jarmarki niemieckie zaczęły swoją działalność w XIV wieku.Typowy der Weihnachtsmarkt odbywa się na ulicach lub placach starszych części miast. Znajdują się na nim stragany oferujące ozdoby świąteczne (der Weihnachtsschmuck), lokalne specjalności kulinarne, wyroby rękodzielnicze (die Handwerke) itp. Jarmarkom towarzyszą różnego rodzaju występy artystyczne, jak np. jasełka (Das Krippenspiel), koncerty charytatywne, prezentacje szopek bożonarodzeniowych itp., czasem także lunaparki (der Vergnügungspark) i inne atrakcje rozrywkowe. Jarmarki przyciągają co roku miliony turystów. Jednym z najbardziej popularnych jest Weihnachtsmarkt w Kolonii. 

Zobacz na filmie Easy German jak wyglądają jarmarki w Niemczech i porównaj je z polskimi. 

Auf dem Weihnachtsmarkt gibt es verschiedene Dinge zum essen und zu kaufen - na

jarmarku są różne rzeczy do jedzenia i kupienia

Die Kinder springen auf dem Trampolin - Dzieci skaczą na trampolinie

Das ist ein Kettenkarussell - to jest karuzela łańcuchowa

Wir suchen jetzt etwas zu essen - Szukamy teraz czegoś do zjedzenia

Wir sind auf dem Waffelstand - jesteśmy na stoisku waflowym

Eine Waffel mit Zimt und Zuckerpuder bitte - Poproszę o wafla z cynamonem i cukrem pudrem

Das ist sehr lecker - to jest bardzo smaczne

Es gibt verschiedene Sachen zu kaufen zB Souvenirs, Magnete usw. - Są różne rzeczy do

kupienia np. pamiątki, magnesy itd.

Man kann auch Glühwein zum trinken kaufen - Można kupić grzane wino do picia

Der warme Wein schmeckt sehr gut im Winter - Ciepłe wino smakuje bardzo dobrze zimą

 Co myślisz o świętowaniu Bożego Narodzenia? Czy podobają Ci się wszystkie tradycje? A

 może coś już nie jest aktualne? Moim zdaniem (Meiner Meinung nach) zbyt dużą wagę

przykłada się w Polsce do przygotowania wielkich ilości jedzenia, co niestety skutkuje

 obżarstwem (das Festgelage).

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Tradycja ubierania choinki

Tradycja ubierania choinki przetrwała wieki jako bożonarodzeniowy zwyczaj w wielu krajach świata. 

Tradycja ubierania choinki należy do tradycji wigilijnej, która pojawiła się w Polsce na przełomie XVIII i XIX wieku, a dotarła z Niemiec o czym już chyba wszyscy wiedzą. Początkowo dekorowanie drzewka odbywało się tylko w miastach. Na wsiach długo wieszano uciętą gałąź jodły sosny, lub świerku pod sufitem (tzw. podłaźniczka). Na niej również wieszano drobne dekoracje, które później przeniesiono na choinkę. 

W Niemczech strojenie choinki ma swój początek w XVI wieku. Podobno zwolennikiem tego zwyczaju był Martin Luter, który wprowadził rewolucyjne zmiany w kościele. W Europie tradycja choinkowa rozpowszechniła się dopiero w XIX stuleciu. Historyczne źródła mówią iż ojczyzną bożonarodzeniowego drzewka była Alzacja, w tamtych czasach należący region do Rzeszy Niemieckiej a w 1648 przekazany Francji na mocy Pokoju Westfalskiego. To tam właśnie zaczęto wstawiać choinki do domów i przystrajać je jabłkami oraz ozdobami z papieru. Udekorowana choinka miała nawiązywać do rajskiej jabłoni Adama i Ewy. Światełka na drzewku bożonarodzeniowym symbolizują nowo narodzonego Chrystusa.

Na choinkę w Niemczech mówi się w różny sposób:

Der Weihnachtsbaum – świąteczne drzewko

der Christbaum – drzewko bożonarodzeniowe

der Tannenbaum – jodła

der geschmückte Tannebaum – przystrojona jodła

  

 

 

Der Weihnachtsschmuck – ozdoby choinkowe

Der Stern – gwiazda

Die Kugeln – bombki

Die Kette – łańcuch

Das Engelshaar – włos anielski

Der Kranz – girlanda

Die Bonbons – cukierki

Die Lichterkette – lampki na choinkę

Tradycyjnie ubiera się zwykłą jodłę lub sosnę a w ostatnich latach również przyjęła się moda na jodłę kaukaską, która jest bardziej trwała w domach i wolniej gubi igły. Drzewko iglaste pozostaje zielone przez cały rok i jest symbolem życia, nadziei i płodności. Tradycje bożonarodzeniowe kultywowane są zarówno w chrześcijańskich domach jak i w świeckich. Zwyczaj świętowania Bożego Narodzenia jest elementem kultury głęboko zakorzenionym w naszej świadomości. 

                              Unter dem Tannenbaum gibt es viele Geschenke.

Ozdoby świąteczne zmieniały się na przestrzeni lat. Dawniej wieszano jabłka orzechy, kawałki opłatka, także ozdoby z papieru, czy słomy. Tradycyjnie umieszczano zapalone świeczki, potem zimne ognie, które nie były zbyt bezpieczne. W wielu domach wytwarzano ozdoby po swojemu. W dzisiejszych czasach ozdoby produkowane są masowo i sprzedawane w sklepach. Można więc kupić gotowy zestaw i powiesić na choince. Dawne elementy choinkowe miały swoją mądrą symbolikę. Część z nich przetrwała w zmienionej formie, a część nie jest już stosowana w naszych domach. Jakie to ozdoby:

• Jabłka: symbolizowały rajskie owoce, ale dziś już się ich nie wiesza.

• Orzechy: przynosiły dobrobyt i siłę. (dziś nie ma już tego zwyczaju)

• Łańcuchy: wzmacniają rodzinne więzi.

• Światełka: to światło Chrystusa czyli droga do nowego życia.

• Gwiazda na szczycie drzewka : ma pomagać w powrotach do domu.

• Dzwoneczki: oznaczają radość i dobrą nowinę.

• Cukierki: wieszano przez długi czas na choince z myślą o dzieciach.

Najbardziej znaną niemiecką kolędą jest "O Tannenbaum, o Tannenbaum ....."

Posłuchaj i zaśpiewaj:

 

Tradycja ubierania choinki jest bardzo stara i chyba nigdy nie zaniknie jako zwyczaj bożonarodzeniowy wśród chrześcijańskich rodzin.

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Historia adwentowego kalendarza

Historia adwentowego kalendarza

Nie tylko choinka (der Tannebaum) ma swoją ojczyznę w Niemczech, o czym pewnie większość z czytelników wie. A skąd wziął się pomysł kalendarza adwentowego dla dzieci? Widzimy go w sklepach, kupujemy dzieciom, ale nie zastanawiamy się jaka jest jego historia. Pierwszy adwentowy kalendarz (der Adventskalendar) powstał w 1908 roku też w Niemczech. Jest pewna legenda, która mówi  jak powstał ten ozdobny kalendarz dla dzieci, które nie mogły doczekać się Świąt (die Weihnachten)  i prezentów (die Geschenke).

Porządkując te informacje, można powiedzieć, że to specjalny kalendarz służący do odliczania dni od pierwszego dnia adwentu do Wigilii Bożego Narodzenia. Pomysł pochodzi z XIX wieku od niemieckich luteranów. Zwyczaj ten znany jest i pielęgnowany w wielu krajach na całym świecie w rodzinach chrześcijańskich, dlatego warto wspomnieć o jego historii.

Film opowiada o tym jak mały Gerhard nie mógł doczekać się Świąt (Weihnachten) i wciąż pytał rodziców kiedy to będzie. W tamtych czasach były różne sposoby na odliczanie dni do Wigilii (der Heilige Abend). Np. na świecy (die Kerze) zaznaczało się 24 rowki, które codziennie były topione po jednym każdego dnia. Był też sposób na rysowanie kredą 24 kresek na ścianie i zmazywanie codziennie jednej. Mama chłopca wpadła na ciekawy pomysł (die Idee) przyczepienia keksów do kartonu. Codziennie chłopiec mógł zjeść jeden keks (der Keks)  i widział jak zbliża się wielki dzień. Gdy Gerhard dorósł i został współwłaścicielem drukarni (die Druckerei), wymyślił kalendarz z okienkami (die Fensterchen) na czekoladki – podobny do dzisiejszego. To naprawdę piękna historia (Schöne Geschichte) . Posłuchaj jej po niemiecku i poczuj atmosferę XIX wieku. W zeszłym miesiącu mój uczeń lat 13,  zdradził mi, że cały czas lubi ten zwyczaj (der Brauch) z adwentowym kalendarzem i nie może już się go doczekać. Mam nadzieję, że przeczytasz mój wpis na blogu i dowie się skąd pochodzi ta tradycja.

"Im Jahr 1908 ließ der Verleger und Druckereibesitzer Gerhard Lang den ersten Adventskalender für Kinder drucken. Auf die Idee hatten ihn seine eigenen Kindheitserinnerungen gebracht. Es war seine Mutter, die Gerhard Lang einen Adventskalender gebastelt hatte: Dafür band sie mit einem Faden 24 Kekse auf einen Karton, von denen der kleine Gerhard täglich einen essen durfte." - w roku 1908 wydawca i właściciel drukarni Gerhard Lang wydrukował pierwszy adwentowy kalendarz. Na ten pomysł wpadł dzięki wspomnieniom z własnego dzieciństwa. Jego matka i ojciec zrobili dla niego pierwszy kalendarz. 24 ciasteczka były umieszczone na kartonie i połączone nitkami a małemu Gerhardowi wolno było codziennie zjeść jedno ciasteczko.

Obejrzyj film o historii adwentowego kalendarza.

Kalendarze zaczęły pojawiać się w latach 50-tych XIX wieku i miały przeróżne formy dekoracyjne.  Pierwszy drukowany kalendarza stworzył w Hamburgu w 1904 roku właśnie Gerhard Lang z zamieszczonego filmu, który wprowadził je po 4 latach do ogólnej sprzedaży. Ten ciekawy pomysł z czasem zaczął być coraz bardziej popularny jako prezent dla dzieci w okresie adwentowym. W dzisiejszych czasach producenci kalendarzy adwentowych starają się połączyć dekoracyjny projekt z atrakcyjną dla klientów zawartością. Klienci mają do wyboru mnóstwo rozmaitych wariantów, w których znajdują się na przykład różnego rodzaju czekoladki, kosmetyki a nawet akcesoria elektroniczne. Rozwój nowoczesnych technologii sprawił, że aktualnie wielu sprzedawców oferuje też wirtualne kalendarze adwentowe w formie wyjątkowych promocji na swoje produkty lub usługi.

Historia adwentowego kalendarza wiąże się z tradycjami bożonarodzeniowymi i jest pięknym zwyczajem.

 ® 2023 Copyright by Beata Jodel

Zdania niemieckie z weil, denn, dass.

Zdania niemieckie z weil, denn, dass są dość popularne w konwersacjach, dlatego trzeba je omówić zaraz po spójnikach niemieckich.

Zdania niemieckie z weil, denn, dass mają różny szyk, czyli porządek  zdania. Co oznaczają konkretne spójniki?

weil – ponieważ (czasownik idzie na koniec zdania)
denn – bo (czasownik jest na drugim miejscu, bez zmian)
dass – że (czasownik idzie na koniec zdania)
Zarówno „weil” jak i „denn” oznaczają w języku niemieckim „ponieważ”. Jakże często używamy takich zdań, więc warto ich się pouczyć. Można te spójniki używać naprzemiennie. Należy jednak pamiętać o szyku, jaki wymaga konkretny spójnik.

Szyk zdania po „weil” i „denn”
Po „weil” występuje szyk końcowy – czasownik w formie osobowej wędruje na koniec zdania, natomiast po „denn” występuje szyk prosty, czyli jest łatwiej.

Przykłady zdań z „weil” (szyk końcowy):
Ich gehe heute nicht ins Konzert, weil ich erkältet bin.
(Nie idę dzisiaj na koncert, ponieważ jestem przeziębiony.)

Ich habe diese Prüfung nicht bestanden, weil ich nicht viel gelernt habe. (Nie zdałem tego egzaminu, ponieważ niewiele się uczyłem.)

Weil ich meine Hausaufgaben gemacht  habe, konnte ich mit meinen Freunden ins Kino gehen.
(Ponieważ zrobiłem zadania domowe, mogłem iść z moimi przyjaciółmi do kina.)

Weil sie alle Fenster geputzt hat, konnte sie am Abend einen interessanten Film sehen - Ponieważ umyła wszystkie okna, mogła wieczorem obejrzeć interesujący film. 

Sie bleibt heute im Bett, weil sie krank ist – Ona zostaje w łóżku, ponieważ jest chora.

Przykłady użycia zdania z „denn” (szyk prosty):

Ich gehe heute nicht in die Arbeit, denn ich bin krank.
(Nie idę dzisiaj do pracy, ponieważ jestem chory.)

Ich esse so viel, denn ich bin sehr hungrig.
(Jem tak dużo, ponieważ jestem bardzo głodny.)

Po „dass” czasownik z drugiego zdania również ląduje na końcu.

Przykłady użycia zdania z „dass” (szyk końcowy):

Es ist schade. Du hast keinen guten Freund.
Oto dwa zdania które chcesz połączyć spójnikiem „dass”:
Es ist schade, dass du keinen guten Freund hast – to szkoda, że nie masz dobrego przyjaciela.

Das Kind weint. Es hat Schmerzen.
Das Kind weint, denn es hat Schmerzen
(Dziecko płacze, ponieważ ma bóle.)

Ich hatte keine Ahnung. Du magst Urlaub im Winter.

Ich hatte keine Ahnung, dass du Urlaub im Winter magst. Nie miałam pojęcia, że lubisz urlop w zimie.

Jakie są jeszcze Spójniki niemieckie?

Zdania niemieckie z weil, denn, dass to zasady i przykłady ustawienia ich w zdaniu.

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Zaimek jemand i niemand

Zaimek jemand i niemand w zdaniach niemieckich występuje gdy chcemy powiedzieć o kimś w formie bezosobowej. 

Zaimek jemand i niemand w zdaniach niemieckich występuje gdy chcemy użyć wyrażenia ktoś lub nikt. To kolejny przydatny wpis z dziedziny gramatyki niemieckiej. Już kiedyś pisałam o zaimkach, ale osobowych – zajrzyj TUTAJ.

Zaimek jemand oznacza ktoś, czyli jeśli nie wiemy kogo konkretnie mamy na myśli i mówimy po prostu „ktoś”.

Oto przykłady zdań:

Da war jemand – tam był ktoś

Jemand war im Laden aber ich kannte diese Person nicht – ktoś był w sklepie ale nie znałam tej osoby

Ist da jemand? – Jest tam ktoś?

W bierniku (Akkusativ) trzeba odmienić ten wyraz z odpowiednią końcówką zgodnie z regułami, a więc:

Ich habe jemanden auf der Straβe gesehen – widziałam kogoś na ulicy

W celowniku (Dativ):

Ich habe es jemandem versprochen – Obiecałam to komuś

                                  Auf dem Foto ist niemand. Die Bank ist leer.

Zaimek niemand występuje w zdaniach jeśli chcemy zaprzeczyć formie bezosobowej, a więc NIKT, NIKOGO, NIKOMU. Wyraz niemand czytamy bez literki e.

Zaimek niemand ma takie same końcówki jeśli chodzi o wyżej wymienione przypadki.

Niemand hat mich am Sonntag besucht – nikt mnie nie odwiedził w niedzielę

Niemand versteht was er schreibt – nikt nie rozumie co on pisze

Das ist niemand – nie ma tu nikogo

W bierniku (Akkusativ):

Ich habe niemanden im Wald gesehen – Nikogo w lesie nie widziałam 

W celowniku (Dativ):

Ich wünsche sowas niemandem – nikomu czegoś takiego nie życzę

Niemandem hat es gelohnt – nikomu to się nie opłacało.

Można też mówić w formie bezosobowej np: tu się nie pali - Hier raucht man nicht. 

Przeczytaj o tym TUTAJ.

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Skróty w języku niemieckim

Skróty w języku niemieckim występują dość często w mediach i na tablicach informacyjnych, dlatego tak ważne jest ich poznanie. Skracanie długich wyrazów jest bardzo praktyczne.

 

Zacznijmy od podstawowych nazw.

Dni tygodnia – skróty występują w gazetach, w programach TV:

Mo – Montag czyli poniedziałek

Di – Dienstag czyli wtorek

Mi – Mittwoch czyli Środa

Do – Donnerstag, czyli czwartek

Fr – Freiteg czyli Piątek

Sa – Samstag czyli sobota

So – Sonntag czyli (niedziela)

An der Tafel schreiben wir einen Stundenplan – Na tablicy piszemy plan lekcji z wyszczególnieniem dni tygodnia i kolejnych godzin lekcyjnych.

Std. bedeutet Stunde  czyli godzina

die Tafel – tablica

der Stundenplan – plan lekcji

Inne skróty w języku niemieckim:

Abk – Abkürzung – skrót

AG – Aktien Gesellschaft – spółka akcyjna

BMW – Bayerische Motoren Werke – Bawarskie zakłady silnikowe

Bzw – beziehungsweise – względnie

ca. – cirka – około

Dr. – doktor jak w Polsce ale z kropką

EDV – Elektronische Datum Verarbeitung (elektroniczne przetwarzanie danych) – ten skrót jest często umieszczany w ogłoszeniach o pracę. Chodzi o umiejętności pracy na komputerze.

Fa. – firma

Skróty zawierają czasami w środku dużą literę. Co to oznacza? To znak, że jest to złożenie wyrazów i jest tam rzeczownik, który jak wiesz piszemy zawsze z dużej litery.

Jeden z najbardziej znanych skrótów to:

GmbH – Gesellschaft mit begrenzter Haftung – czyli po prostu spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

FKK – Freiekörperkultur – nudyzm

FKK Strand – plaża nudystów

FKK Restaurant – Restauracja dla nudystów

Hbf – Hauptbahnhof – dworzec główny

LkW – Lastkraftwagen – samochód ciężarowy. W tym wypadku Niemcy posługują się skrótem LKW również w ustnej komunikacji.

MwSt – MehrwertSteuer – podatek Vat

PkW – Personenkraft wagen – samochód osobowy

Nr. – Die Nummer – numer (po niemiecku jest z kropką)

PlZ – PostleitZahl – kod pocztowy

Std. – Stunde – godzina

s.o. – siehe oben – patrz do góry

s.u. siehe unten – patrz niżej

u.a. unter anderem – między innymi

usw. – und so weiter – i tak dalej

z.B. = zum Beispiel (na przykład)

z.H. – zu Handen – do rąk własnych

geb. – geboren – urodzony

ges. – gestorben – zmarły

Hr. Herr – pan

Fr. – Frau – pani

Frl. – Fräulein – panna

Na koniec : skrót mfG – zwrot mailowy : mit freundlichen Grüβen (z przyjacielskimi pozdrowieniami umiejscowione zwykle w końcówce maila)

Te skróty w języku niemieckim są moim zdaniem najbardziej popularne. Jest ich oczywiście dużo więcej, ale nie ma sensu obciążać sobie wszystkimi głowy. Jeśli chodzi o nazwy miesięcy to też używa się skrótów od pierwszych liter, czyli Januar – JAN, Februar – FEB, usw.

® 2023 Copyright by Beata Jodel