Archiwum bloga

środa, 1 listopada 2023

Totensonntag w Niemczech

Dzisiaj jest Święto Zmarłych w Polsce a jak wygląda sytuacja w Niemczech?

Podobno w Niemczech obchodzi się dzień Wszystkich Świętych 1 listopada aczkolwiek ja się z tym nie spotkałam mieszkając w okolicy Hamburga i Lubeki. Mówiło się tylko o Totensonntag, który jest świętowany przez Ewangelików i ludzi niewierzących jako tradycja odwiedzania cmentarzy i zadumy o bliskich zmarłych. Tak więc dzisiaj w Polsce mamy Totenmittwoch.

Wann ist Totensonntag? Der Totensonntag ist immer der letzte Sonntag vor dem ersten Advent. In diesem Jahr ist das 26 November. 

Niedziela Zmarłych jest świętowana w Niemczech zawsze w ostatnią niedzielę pierwszego tygodnia Adwentu czyli w tym roku to 26 listopad, a więc to jeszcze przed nimi. Taką tradycję wprowadził Król Fryderyk III w 1816 roku.

Der Totensonntag ist für gläubige Menschen ein Tag der Stille und Besinnung. Besonders evangelische Christen gehen zum Friedhof und brennen die Kerzen auf dem Grab.

Niedziela zmarłych jest dla wierzących Ewangelików dniem ciszy i zadumy, kiedy to myśli się o zmarłych. Wiele osób idzie odwiedzać cmentarze i stawia świece jako pamięć o zmarłych.

Jak wyglądają pogrzeby w Niemczech?

Zwykle pochówek w Niemczech odbywa się 4-5 dni po śmierci, ale często zdarza się, że trwa to nawet tydzień. Dla osób niewierzących zamiast mszy organizuje się świecki rodzaj pożegnania – jest to ceremonia prowadzona najczęściej przez krewnego lub przyjaciela rodziny.

Zasadniczo w Niemczech są tylko dwa rodzaje pochówków: trumna złożona w grobie i kremacja, choć ostatnio mówi się się również o kompostowaniu zwłok. Obejrzyj film na TEN TEMAT. Może to przyjmie się też u nas. Kremacja jest coraz bardziej popularna: kremacji poddawanych jest obecnie ponad 62 proc. zmarłych i trend ten wciąż się nasila z roku na rok. Są też pogrzeby polegające na tym, że prochy rozsypuje w terenie np. nad morzem, w lesie zależnie od upodobań i życzenia zmarłego. Wśród katolików, podobnie jak w Polsce, w dzień wszystkich świętych w Niemczech palone są na grobach bliskich znicze i stawiane kwiaty.

Jeśli chodzi o organizację pogrzebów to ludzie chcą się indywidualnie pożegnać i wybierają taką formę jaka by pasowała do osoby zmarłej.


Niezbędne słówka związane z tematem cmentarzy:

Der Friedhof - cmentarz

Der Hauptfriedhof - główny cmentarz

Der Zentralfriedhof – centralny cmentarz

Der Soldatenfriedhof – wojskowy cmentarz

Der Kirchhof – cmentarz przykościelny

Der Grab - grób

das Grabmal - grobowiec, nagrobek

Die Friedhofskapelle – kaplica cmentarna

Die Beerdigung - pogrzeb

Der Sarg - trumna

Den Sarg begraben – pochować w trumnie

Die Einschärung - kremacja

Der Aschenkrug - urna

Der Verstorbene, der Tote - zmarły

Die Verstorbene, die Tote – zmarła

die Grabesstimmung – klimat cmentarny/grobowy

das Traueressen - obiad po pogrzebie (stypa)

Der Trauerkaffee - kawa i ciasto po pogrzebie

Allerheilgen – Wszystkich Świętych

Jak składa się kondolencje w Niemczech?

Mein Herzliches Beileid – wyrazy współczucia

Mein Beileid für dich und deine Familie. – Moje kondolencje dla Ciebie i Twojej rodziny.

Er / Sie war eine großartige/ liebevolle Person. – On był / Ona była wspaniałą/kochaną osobą.

Er/Sie wird für immer in unserem Gedächtnis sein. – On będzie w naszych wspomnieniach na zawsze.

                                                        💢💢💢

Przykładowe zdania:

Unsere Familie liegt zusammen auf dem Hauptfriedhof - nasza rodzina leży razem na cmentarzu głównym.

Wir brauchen Blumen und Kerzen für den Friedhof - potrzebujemy kwiaty i świece na cmentarz.

Der Verstorbene wollte verbrannt werden - Zmarły chciał być spalony.

Nach der Beerdiegung gehen wir zum Traueressen - po pogrzebie idziemy na stypę.

Die Verstorbene bleibt für uns immer in unserem Gedächtnis - Zmarła zostanie w naszych sercach na zawsze.


Polskie cmentarze różnią się wizualnie dość znacznie od niemieckich. Polskie to szczelnie zabudowane nagrobki, natomiast niemieckie to jedynie kamień z wyrytym napisem bez płyty nagrobnej. Grób jest obsadzony niskimi krzewami i kwiatami. W tej sytuacji trzeba się wykazać systematyczną dbałością o grób lub wynająć ogrodnika pracującego na terenie cmentarza. 

® 2023 Copyright by Beata Jodel

środa, 25 października 2023

Wybory po niemiecku

Niedawno miały miejsce w Polsce wybory parlamentarne. Jakie słówka niemieckie kojarzą się z tym tematem?

Die Wahl, die Wahlen - wybór, wybory

wählen - wybierać

der Wähler - wyborca

die Wählerin - wyborczyni

die Parlamentswahlen - wybory parlamentarne

der Kandidat - kandydat

kandidieren - kandydować
 
das Wahlergebnis - wynik wyborów

die Mehrheitswahl - wybory większościowe

die Oppositionspartei - opozycyjna partia

die Regierung - rząd

die Wahlbeteiligung - frekwencja wyborca

die Wahlkommission - Komisja wyborcza

die Wahlurne - urna wyborcza

Jak widać wiele z tych wyrazów to złożenia niemieckich rzeczowników. Rodzajnik zależy od rodzajnika ostatniego rzeczownika. Poczytaj o tym: TUTAJ

                                                              💥💥💥


Die Wahlen haben in Polen am 15. Oktober statt gefunden - Wybory w Polsce odbyły się 15.10.

Die Wahlbeteiligung war hoch - Frekwencja była wysoka

Die Oppositionsparteien haben gewonnen - partie opozycyjne wygrały

Heutige Regierung hat verloren - dzisiejszy rząd przegrał

Die Parlamentswahlen finden alle 4 Jahre statt - wybory parlamentarne odbywają się co 4 lata

Morgen sind  Wahlen, ich muss wählen  - Jutro są wybory, muszę głosować

Ich habe die Wahl, wohin ich gehen soll - Mam wybór dokąd mam pójść.




Hauptparteien in Polen (główne partie w Polsce):

PIS - Recht und Gerechtigkeit

PO - Bürgerplatfform

PSL - Polnische Volkspartei

Trzecia Droga - Dritterweg

Nowa Lewica - Neue Linke

Konfederacja - Staatenbund 

                                                              💥💥💥

Hauptparteien in Deutschland (główne partie w Niemczech):

CDU - Christlich Demokratische Union Deutschlands

CSUChristlich-Soziale Union in Bayern

SPDSozial Demokratischepartei Deutschlands

AFL - Alternative für Deutschland

FDP - Freie Demokratischepartei

Die Linke - Lewica

Die Grünen - Zieloni

® 2023 Copyright by Beata Jodel

poniedziałek, 23 października 2023

Dwa rodzajniki w jednym rzeczowniku

Dwa rodzajniki w rzeczowniku niemieckim są możliwe jeśli chodzi o wyrazy pochodzenia obcego.

Wszyscy wiemy jaki problem sprawiają rodzajniki der, die, das, zwłaszcza na początku nauki. Czasami pokrywa się to z naszymi rodzajnikami np. der Tisch (stół) po polsku jest też rodzaju męskiego. Jednak tak jest tylko czasami. Są pewne zasady do stosowania rodzajników,  dlatego warto zapamiętać te reguły.

Wróć do wpisu na TEMAT RODZAJNIKÓW.

Zdarza się, ze niektóre rzeczowniki mają dwa rodzajniki, czyli można używać jeden z nich. Obie formy są prawidłowe. Są to raczej wyrazy pochodzenia zagranicznego (najczęściej wywodzące się z języka angielskiego). Tłumaczę tylko niektóre z nich, ponieważ w większości są na pierwszy rzut oka dobrze znane.

Oto przykłady wyrazów (z języka angielskiego):

Blog – der/das
Event – der/das
Laptop – der/das
Poster – der/das
Pyjama – der/das ww są s

Przykłady środków spożywczych:

Bonbon – der/das (cukierek)

Gelee – das/der
Gulasch – der/das
Joghurt – der/das
Keks – der/das
Ketchup – der/das
Marzipan – das/der
Paprika – der/die
Schorle – die/das (napój z wina jabłkowego i wody gazowanej)
Sellerie – die/der (seler)

Przykłady z innych języków:

Barock – das/der
Biotop – der/das
Gummi – der/das
Liter – der/das
Radar – das/der
Sakko – der/das (marynarka męska)
Schnipsel – der/das (skrawek papieru)
Silo – der/das (magazyn)
Viadukt – der/das
Virus – der/das

Regionalne warianty:

Niektóre rodzajniki są używane regionalnie. Np.  W południowych Niemczech używa się : das Sofa, das Teller und die Butter.

Beispiele : regional – Süddeutschland/Norddeutschland
Sofa – der/das
Teller – der/das
Butter – der/die

In der Schweiz ist die Email neutral (das Email). In Deutschland (die Email).

Nie do wszystkich rzeczowników stosuje się rodzajniki. Czasami jest sytuacja  „bez rodzajnika” czyli  Ohne Artikel.

Dwa rodzajniki w rzeczowniku niemieckim to ciekawostki, w których można zastosować dwa rodzajniki, często zależne od regionu.

niedziela, 15 października 2023

Tryb rozkazujący w języku niemieckim

Tryb rozkazujący w języku niemieckim jest często używaną formą gramatyczną w codziennej rozmowie. "Befehl ist Befehl" - rozkaz to rozkaz mówią Niemcy.

Tryb rozkazujący w języku niemieckim dotyczy 2. osoby liczby pojedynczej DU i mnogiej IHR oraz  3 osoby liczby mnogiej-formy grzecznościowej SIE.

du machst – mach! (zrób)     

ihr macht – macht! (zróbcie)   

Sie machen – Machen Sie! bitte (proszę zrobić)

du trinkst – trink (pij)    

ihr trinkt – trinkt! (pijcie)  

Sie trinken – Trinken Sie bitte (proszę pić)

W przypadku czasowników regularnych jak widać jest to dość proste.

Du : druga osoba liczy pojedynczej bez końcówki ST

Ihr : druga osoba liczby mnogiej

Sie (Pani/Pan) : forma bezokolicznikowa

      Oto tabelka z przykładami czasowników w trybie rozkazującym :

Czasownik

 

Du !

Ihr !

Sie !

kommen

 

Komm !

Kommt !

Kommen Sie !

gehen

 

Geh !

Geht !

Gehen Sie !

kaufen

 

Kauf !

Kauft !

Kaufen Sie !

einkaufen

 

Kauf ein !

Kauft ein !

Kaufen Sie ein !

Sprechen

Sprich !

Sprecht !

 

Sprechen Sie !

Lesen

 

Lies !

Lest !

Lesen Sie ein Buch !

bleiben

 

Bleib !

Bleibt !

Bleiben Sie hier !

Schreiben

 

Schreib !

Schreibt !

Schreiben Sie !

Essen

 

Iss !

Esst endlich !

Essen Sie !

Sein

 

Sei !

Seid !

Seien Sie bitte ehrlich !

Das Fenster aufmachen

 

Mach das Fenster auf !

Macht das Fenster auf !

Machen Sie das Fenster auf !

aufstehen

 

Steh auf !

Steht auf !

Stehen Sie auf !

einschlafen

 

Schlaf ein !

Schlaft ein !

Schlafen Sie ein !

TRYB ROZKAZUJĄCY W JĘZYKU NIEMIECKIM JEST NAJŁATWIEJSZY W FORMIE GRZECZNOŚCIOWEJ I W PRZYPADKU CZASOWNIKÓW REGULARNYCH, GDZIE UCINA SIĘ KOŃCÓWKĘ ST W 2 OS. L.POJ. Jeśli jest to czasownik rozdzielnie złożony to przedrostek idzie na koniec zdania Jak poniżej w podpisie obrazka.




                   Trinken Sie diesen Wein aus ! Proszę wypić to wino!

OTO PRZYKŁADOWA ZDANIA:

Mach endlich die Hausaufgabe – Zrób w końcu pracę domową

Trinkt schneller die Milch aus – Wypijcie szybciej mleko

Ziehen Sie sich wärmer an – Proszę się cieplej ubierać

Arbeite besser und schneller – pracuj lepiej i szybciej

Vorbereite dich gründlich für den Mathetest – przygotuj się szczegółowo do testu z matmy

Leg(e) dich auf dem Bett – połóż się na łóżku

Hab(e) mein Auto – miej mój samochód

Esst das zu Ende - jedzcie to do końca

Mach bitte das Fenster zu! - zamknij to okno

Macht die Bücher zu! - zamknijcie książki

W 4, 5 przykładzie pokazane są przypadki, gdzie do odmiany wyrazu w 2 os. dodana jest literka -e. Nie może być samo Arbeit, ponieważ oznacza to pracę a nie pracuj. Są również czasowniki, że można dodać literkę e lub nie (dwa ostatnie przykłady).

Generalnie czasowniki, których temat kończy się na „-t”, „-d”, „-ig” oraz te, które ostatnią spółgłoską jest „-m”, „-n”, otrzymują w formie trybu rozkazującego samogłoskę „-e”.

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Polecany post

Jajko wielkanocne po niemiecku

Jajko wielkanocne po niemiecku to różne postacie jajek do konsumpcji. Cały rok jajka są nieodłącznym elementem naszej kuchni, ale na Wielkan...

Popularne posty