Archiwum bloga

piątek, 29 marca 2024

Jajko wielkanocne po niemiecku

Jajko wielkanocne po niemiecku to różne postacie jajek do konsumpcji. Cały rok jajka są nieodłącznym elementem naszej kuchni, ale na Wielkanoc odgrywają  szczególną rolę.

Das Osterfest, po łacinie „pascha”, po hebrajsku „pessach” jest najważniejszym świętem dla Chrześcijan. Dokładne znaczenie tego słowa nie jest wyjaśnione. W języku starogermańskim może oznaczać chrzest w czasie nocy wielkanocnej.

Wie feiert man Ostern?

Jak świętuje się Wielkanoc? Oczywiście z racji genezy tego święta ważne są obrzędy kościelne w czasie Triduum Paschalnego, które składa się z następujących dni (wszystkie dni tygodnia są rodzaju męskiego):

der Gründonnerstag – Wielki Czwartek

der Karfreitag – Wielki Piątek

der Karsamstag – Wielka Sobota

der Ostersamstag - Niedziela Wielkanocna

der Ostermontag - Poniedziałek Wielkanocny

Oprócz duchowego przeżywania Świąt Wielkiej Nocy przygotowuje się mnóstwo tradycyjnych potraw. Na pewno prym wiodą jaja pod różną postacią jako danie główne oraz jaja jako składniki innych potraw. Mamy następujące rodzaje dań w postaci jaj:

bemaltes Osterei – pisanka wielkanocna

Schokoladeneier – jajka czekoladowe

gefühlte Eier – jaja faszerowane

Eier mit Mayonnaise – jajka z majonezem

gekochte Eier mit rote Rübe und Meerrettich – gotowane jajka z ćwikłą i chrzanem

pochierte Eier – jaja w koszulkach

Spiegeleier – jaja sadzone

Rührei – jajecznica

weich gekochtes Ei – jajko na miękko

hart gekochtes Ei – jajko na twardo

das Osterei – jajo wielkanocne lub święcone

  

                                   die Ostereier

Jakie znaczenie ma jajko w czasie Wielkanocy?

Woher kommt das Osterei?

Jajo jest składnikiem wielu potraw wielkanocnych i symbolem nowego życia, dlatego warto mu poświęcić trochę uwagi. Jajko jest uznawane również jako symbol płodności i w czasie Wielkanocy pełni podobną rolę jak opłatek w czasie Wigilii Bożego Narodzenia. Dzielimy się nim z rodziną i przyjaciółmi przy stole wielkanocnym. Już w starożytnych czasach jajka były na różne sposoby dekorowane. A jak Wy malujecie skorupki jajek? Ja przeszłam wszystkie etapy okraszania, ale najlepsze i najwygodniejsze jest dla mnie gotowanie jajek w łupinach cebuli (Zwiebelschalen). To skuteczny i ekologiczny sposób barwienia. Dzięki temu skorupki uzyskują piękny ciemnoczerwony kolor. Żadne farbki tego nie zastąpią. Farbki to chemia, która moim zdaniem nie daje takiego ładnego efektu jakiego oczekujemy.

Und am Ende ein Quiz - ein Paar Fragen über Ostern - ganz einfache Fragen. Vielleicht kennst die Antworten. Viel Spaß!




Jajko wielkanocne po niemiecku ma również swoją historię i tradycję w Niemczech.

® 2024 Copyright by Beata Jodel


wtorek, 19 marca 2024

Wielkanoc po niemiecku

Wielkanoc po niemiecku zaczyna się od Wielkiego Tygodnia. Święta coraz bliżej i dlatego chciałabym omówić słownictwo o tematyce wielkanocnej.

Wielkanoc po niemiecku tak jak wszędzie jest w wiosennym klimacie. Wiem z doświadczenia, że Niemcy nie są z reguły religijni, więc wszystko skupia się wokół tworzenia świątecznego nastroju związanego z ozdabianiem domów, ogrodów i kupowania świątecznych prezentów. Wielki Piątek czyli Karfreitag jest w Niemczech wolnym dniem od pracy, bo to wielkie święto. Czemu tak nie jest w Polsce w bardzo katolickim kraju ? Nie rozumiem. Za to mamy wolny dzień od pracy 6 stycznia jako Święto 3 Króli (Drei Könige), obchodzone w Polsce raczej w niewielkim stopniu lub wcale. Morgen ist der Palmsonntag also wir fangen mit Ostern an.



                                                  Drei Kreuze - Trzy krzyże


Oto słówka dotyczące Wielkiego Tygodnia:

Nazwy dni w Wielkim Tygodniu:


die Karwoche – Wielki Tydzień


der Palmsonntag – Niedziela Palmowa


der Gründonnerstag – Wielki (zielony) Czwartek


der Karfreitag – Wielki Piątek


der Karsamstag – Wielka Sobota (inaczej: Ostersamstag)


der Ostersonntag – Niedziela Wielkanocna


der Ostermontag – Poniedziałek Wielkanocny


Sporo jest złożeń wyrazów związanych z Oster czyli Wielkanocą – to typowe niemieckie złożenia rzeczowników. Rodzajnik zależy od ostatniego wyrazu w złożeniu.


das Osterfest – święto wielkanocne

das Ostern – Wielkanoc

das Osterei – pisanka

der Osterhase – zając wielkanocny

das Osterlamm –  baranek wielkanocny

der Osterkuchen – ciasto wielkanocne

der Osterstrauß – bukiet wialkanocny

der Osterbrauch – obrzęd, obyczaj wielkanocny,


die Osterferien – ferie wielkanocne



Wielkanoc po niemiecku przeżyłam w Niemczech kilka razy. Bardzo lubię te święta głównie z powodu wiosennej pory. Ozdoby wielkanocne wieszam na gałązkach brzozowych i baziowych. W zeszłym roku nabyłam również bombki w kształcie jajek wielkanocnych. Dekoracje świąteczne są dla mnie bardzo ważne. Niemcy nie są zbyt religijni ale w Wielki Piątek (Karfreitag) lubią pójść na koncert "Matthäus Passion" JS. Bacha do Kościoła lub do Katedry (in die Kirche oder in den Dom).


die Auferstehung – zmartwychwstanie

die Fastenzeit – post

Geschenke bekommen  – prezenty dostawać

verstecken – chować

Eier bemalen – malować jajka


die Birkenzweige - brzozowe gałązki

schmücken – ozdabiać


das Küken – kurczątko




Zwroty i wyrażenia:

zur/in die Kirche gehen – iść do Kościoła

zum Gottesdienst gehen – iść na mszę

am Tisch zusammensitzen – siedzieć wspólnie przy stole

jemanden mit Wasser übergießen – oblać kogoś wodą

die Familie besuchen – odwiedzać rodzinę

den Tisch schmücken – stroić, ozdabiać stół

Ostereier verstecken – chować jajka wielkanocne


Ostereier suchen – szukać jajka wielkanocne

Ostereier bemalen – malować jajka wielkanocne


           Życzenia wielkanocne po niemiecku:


Ich wünsche Euch/Dir frohe Ostern –  Życzę Ci wesołych Świąt Wielkanocnych.


Ich wünsche Dir und Deiner Familie ein fröhliches und glückliches Osterfest.


Wir wünschen Euch ruhige, glückliche und friedliche Osterfeiertage.


Schöne Ostertage ! Pięknych dni świątecznych.


Ein schönes Osterfest ! Pięknego święta wielkanocnego.





® 2024 Copyright by Beata Jodel

poniedziałek, 4 marca 2024

Rak jako choroba po niemiecku

Rak po niemiecku jako choroba cywilizacji to temat co robić aby unikać tej choroby. Żywienie jak się okazuje jest kluczową sprawą w naszego zdrowia i życia.

Rak (der Krebs) to choroba (die Krankheit) o podłożu nowotworowym (der Tumor), mogąca mieć złośliwy (ein bösartiger Tumor) lub łagodny charakter (ein gutartiger Tumor). Nowotwór może zaatakować różne organy takie jak:




- die Lungen - płuca 

- der Kehlkopf - krtań

- der Halsgardło

- das Gehirnmózg

- das Blut - krew

- die Knochen - kości

- der Brust - piersi 

- die Prostata - prostata

- die Leber - wątroba

- der Dickdarm - jelito grube 

- die Bauchspeicheldrüse - trzustka 

- die Lymphknoten - węzły chłonne

- und andere - inne 

Jak mówić po niemiecku co Cię boli? Przeczytaj wpis o Dolegliwościach Bólowych po niemiecku



Złośliwy rak podlega długotrwałemu leczeniu, które czasami może mieć złe zakończenie. Wiele raków można z powodzeniem wyleczyć lub znacząco przedłużyć życie, ale chyba najgorszy w leczeniu z raków to słabo wykrywalny rak trzustki (der Bauchspeicheldrüsenkrebs), który daje o sobie znać przypadkowo, jak już jest za późno na leczenie. Przerzuty (die Metastasen) są następnym stadium choroby. Oprócz zabiegu chirurgicznego (die Operation), kolejnym etapem leczenia jest chemioterapia (die Chemotherapie) i radioterapia (die Strahlentherapie). Leczenie wiąże się z długim pobytem w szpitalu (Der Krankenhausaufenthalt) a w ostatniej fazie często w hospicjum (das Hospiz) , gdzie jest opieka paliatywna (die Palliativversorgung). 

Pierwszym objawem raka trzustki jest żółtaczka (die Gelbsucht), gdyż nowotwór zatyka ujście przewodu trzustkowego oraz pęcherzyka żółciowego, wydziela się żółć do jelit i przedostaje do organizmu. Żółty kolor skóry świadczy już niestety o zaawansowanej chorobie.

W ostatnim czasie mówi się o tym jak należy się odżywiać aby uniknąć tej niespodziewanej choroby. Trzustka produkuje enzymy i rozkłada pokarm, dlatego tak ważne jest to co spożywamy. Aby nie dopuścić do raka trzustki trzeba mieć odpowiednie stężenie magnezu (das Magnesium) w organiźmie (der Organismus). Ponadto spożywanie produktów zawierających magnez również zapobiega depresji (die Depression), więc warto dobrze zaplanować konkretną dietę żywieniową

Więcej o zdrowiu przeczytasz TUTAJ.

Was soll man essen um einen Krebs zu vermeiden? Es geht um Produkte, die  viel Magnesium enthalten:



- der Brokkoli  - brokuły 

- der Spinat - - szpinak 

- die Bohne - fasola

- die Erbse - groch

- die Bananen - banany

- die Avocado - awokado

- die Nüsse - orzechy

- die Mandeln - migdały

- die Weizenkleie - otręby pszenne

- der Kakao - kakao

- die dunkle Schokolade - ciemna czekolada

- die Kürbiskerne - pestki dyni

- der Vollkornreis - brązowy ryż 

Wie viel Magnesium brauchst du am Tag? Ile magnezu dziennie potrzebujesz?

Rak po niemiecku jako choroba cywilizacji to wpis o sposobach zapobiegania chorobie nowotworowej. Słownictwo niemieckie jest często podobne do nazw łacińskich więc łatwiej się go nauczyć. 

® 2024 Copyright by Beata Jodel



piątek, 1 marca 2024

Pytanie o drogę po niemiecku

Pytanie o drogę po niemiecku to temat możliwych kierunków poruszania się w poszukiwaniu jakiegoś miejsca przeznaczenia.

Pytanie o drogę po niemiecku to wpis na temat kierunku, w którym mamy iść. Ta wiedza wymaga od Ciebie nawiązania rozmowy i zrozumienia odpowiedzi. Możliwe jest także, że będąc w Niemczech ktoś zapyta nas o drogę. Miałam takie przypadki spacerując w małej miejscowości i musiałam wtedy coś odpowiedzieć po niemiecku. Rozmowa na żywo z Niemcami to dobra szkoła nauki języka niemieckiego.



Oto najważniejsze zwroty : w pierwszej kolejności jest podana forma Ty, potem grzecznościowa.

Idź prosto. – Geh geradeaus/Gehen Sie geradeaus.

Skręć w lewo. – Biege nach links ab/Biegen Sie nach links ab

Skręć w prawo. – Biege nach rechts ab/Biegen Sie nach rechts ab

obok kościoła – Neben der Kirche

naprzeciw poczty – gegenüber der Post

za centrum handlowym – hinter dem Einkaufszentrum

przed szkołą – vor der Schule

pomiędzy – zwischen

za rogiem – um die Ecke

całkiem blisko – ganz nah

daleko stąd – weit weg

to niedaleko – das ist nicht weit von hier

w pobliżu – in der Nähe

Fahren Sie nach rechts und dann nach links – proszę jechać na prawo a potem na lewo

Pytanie o drogę po niemiecku jest dość łatwe, natomiast zrozumienie odpowiedzi, jeśli ktoś mówi szybko lub niewyraźnie to już trudniejsza sprawa.


Można poprosić o powtórzenie pytania : „Sagen Sie das noch mal bitte aber langsamer” albo „langsamer bitte”

Pytania i odpowiedzi:

Sagen Sie mir bitte, wo ist … – Proszę mi powiedzieć gdzie jest… ?

Wo finde ich … – Gdzie znajdę ....?

Wo befindet sich …. – Gdzie znajduje się ....?

Wie komme ich zu ....? Jak dojdę do ....?

Entschuldigung, wie komme ich zum Bahnhof? – Przepraszam, jak dojść do dworca?

Entschuldigung, wo ist die Blumenstraße? – Przepraszam, gdzie jest ulica Kwiatowa?

Gehen Sie (geh) geradeaus – proszę iść (idź) prosto

Gehen Sie (geh) nach links – Proszę iść (idź) na lewo

Gehen Sie (geh) nach rechts = Proszę iść (idź) na prawo

umkehren – zawrócić

hinter der Ampel – za światłami

Wo soll ich abbiegen ? – gdzie mam skręcić

an der Kreuzung abbiegen – na skrzyżowaniu skręcić

Die Straße entlang – ulicą wzdłuż

Geh zurück – idź z powrotem

Gehen Sie die erste Straße links, dann geradeaus – proszę iść w pierwszą ulicę w lewo a potem prosto.

Gehen Sie die zweite Straße links, dann geradeaus – proszę iść w drugą ulicę w lewo a potem prosto.

Jeśli jesteś pytana/ny o drogę przez kierowców niemieckich odpowiedz w tym stylu:

- Fahren Sie erste Straße rechts, dann links - Proszę jechać pierwszą ulicę w prawo, potem w lewo 

- Sie müssen zurück fahren und an der Kreuzung nach links abbiegen - Musi Pan jechać z powrotem i na skrzyżowaniu w lewo skręcić.

Na koniec KONKURS, w którym możesz wygrać egzemplarz ćwiczeń gramatycznych do nauki niemieckiego autorstwa Agnieszki Drummer i Moniki Rolbieckiej pt "Niemiecki dla leniwych" - razem 303 strony.

Jeśli odpowiesz bezbłędnie na 3 pytania pełnymi zdaniami w języku niemieckim to ten egzemplarz jest Twój:

1.      Wann und wo ist Angela Merkel geboren?

2.      Wie viele Einwohner leben in Berlin?

3.      Wie heiβt der längste Fluss in Deutschland?

Konkurs trwa do końca marca. Nagrodę wyślę pocztą do pierwszego zwycięzcy. Odpowiedzi proszę nadsyłać na adres: bj.gd@wp.pl.

Pytanie o drogę po niemiecku będzie łatwiejsze, jeśli opanujesz niezbędne zwroty dotyczące kierunków poruszania się w miejscowości.

® 2024 Copyright by Beata Jodel

czwartek, 22 lutego 2024

Zdrowie w języku niemieckim

Zdrowie w języku niemieckim to temat, który jest ważny dla każdego. Opanuj odpowiednie słownictwo tematyczne.

Zdrowie to nie tylko odpowiednie żywienie ale również sportowe aktywności, które pomogą nam utrzymać kondycję fizyczną. Jak wiadomo sport jest sprzymierzeńcem naszej sprawności. Jakie dyscypliny możemy uprawiać, żeby być sprawnym przez cały rok? Ja pływam, gimnastykuje się i jeżdżę na rowerze. 

– schwimmen – pływać

– joggen, laufen – biegać

– joga machen – uprawiać jogę

– zu Hause turnen – w domu gimnastykować się

– Fitness in einer Gruppe machen – fitness w grupie

– Rad fahren – jeździć na rowerze

– Im Winter Ski fahren – zimą na nartach jeździć

– schnell spazieren gehen – szybko spacerować





Hauptsache muss man sich bewegen – podstawowa rzecz to się ruszać

die Bewegung – ruch

Viele wollen abnehmen – wielu chce schudnąć

Das ist aber nicht einfach – to nie jest proste,

Kalorien rechnen – kalorie liczyć

Diät weckseln – dietę zmienić

Man muss konsequent sein – Trzeba być bardzo konsekwentnym.

Um fit zu sein muss man Sport treiben - aby być fit trzeba uprawiać sport 

                                                          💥💥💥

Jeśli chcesz wrócić do formy bezosobowej czasownika niemieckiego to CZYTAJ TUTAJ.

Bardzo ważne jest aby się profilaktycznie badać, na co często nie mamy czasu żyjąc w biegu. Jednak warto na to znaleźć czas, aby w razie czego szybciej wykryć chorobę.

– den Arzt von Zeit zur Zeit besuchen – chodzić czasem do lekarza

– zum Zahnarzt zweimal im Jahr gehen chodzić do dentysty dwa razy w roku

– zum Frauenarzt zweimal im Jahr gehen  chodzić do ginekologa

– Blut untersuchen (einmal im Jahr)  raz w roku badać krew




Pozostałe czynniki dobrego zdrowia leżą w naszej psychice. Nerwowa praca lub problemy w życiu prywatnym często prowadzą do palenia papierosów (das Rauchen) i nadmiernego picia alkoholu (der Alkoholismus). Unikanie stresu (den Stress vermeiden) jest niemal niemożliwe w dynamicznie zmieniającym się życiu w mieście. No chyba, że ktoś zaszył się na wsi i w spokoju pisze książkę (ein Buch oder ein Blog schreiben) albo maluje obrazy (Bilder malen). Jeśli w życiu ma się mało stresu to również myśli się pozytywnie, ale tu muszą współgrać życie osobiste z zawodowym ale to raczej mało spotykana rzecz. W życiu powinien być czas na pracę i odpoczynek (die Ausruhe). Zdarza się, że ludzie nie umieją wypoczywać, tylko myślą stale o pracy.

Czy wiesz, że jest dobry i zły stres? Jak walczyć ze stresem? Zwierzęta też się stresują. Wymienione niżej czynniki nie sprzyjają zachowaniu dobrego zdrowia i lepiej ich unikać:

die Arbeitssucht – pracoholizm

zu viel arbeiten – za dużo pracować

keinen Urlaub machen – nie robić urlopu. 

Zdrowie jest dla nas sprawą priorytetową, dlatego ten temat jest wart omówienia i zapamiętania niezbędnych słówek. Profilaktyka i pozytywne myślenie sprzyjają zachowaniu zdrowia.

 ® 2024 Copyright by Beata Jodel


Polecany post

Jajko wielkanocne po niemiecku

Jajko wielkanocne po niemiecku to różne postacie jajek do konsumpcji. Cały rok jajka są nieodłącznym elementem naszej kuchni, ale na Wielkan...

Popularne posty