Das Haus z przyimkami

Das Haus z przyimkami oznacza dom, mieszkanie, ogólnie domowników, ród  lub po prostu budynek mieszkalny.

Zauważyłam, że osoby uczące się niemieckiego mają problem z używaniem słowa Haus w różnych korelacjach. Niby wiadomo co to znaczy a jednak w połączeniu z przyimkami stanowi to jakąś zagadkę. Najlepiej wytłumaczyć to na przykładach. Tym bardziej, że jest to słowo bardzo popularne, często używane w rozmowach. Najczęstsze błędy są zawarte w wyrażeniach: zu Hause i nach Hause. Teraz akurat przebywamy wszyscy dużo w domu, więc przyda się dobrze opanowany zwrot: 

Ich bin zu Hause a po powrocie ze sklepu idziemy nach Hause.

zu Hause

Ich sitze zu Hause – siedzę w domu

bei ihr zu Hause – u niej w domu

bei uns zu Hause – u nas w domu

sich wie zu Hause fühlen – czuć się jak u siebie w domu

Bleib zu Hause! – To hasło z czasów pandemii Covid.

nach Hause

Ich gehe nach Hause – idę do domu

Wenn ich nach Hause komme, gehe ich mit dem Hund spazieren  – jak przyjdę do domu, idę z psem na spacer

Ich habe nicht weit nach Hause – nie mam daleko do domu

Informacja : skąd się wzięto słowo Hause? Uczymy się, że dom to Haus, a tutaj nagle jest Hause. Zawsze tłumaczę moim uczniom, że to archaizm. Kiedyś, w dawnych czasach, rzeczowniki w języku niemieckim odmieniane były poprzez dodawanie do nich końcówek, czyli podobnie jak robimy to po polsku. Jednak z czasem funkcję tę przejęły rodzajniki, a końcówka -e została w niektórych zwrotach, np. w zwrocie „do domu“.

ins Haus

Ich gehe ins Haus (wchodzę do budynku)

aus dem Haus

aus dem Haus gehen – wyjść z domu

in dem Haus (w budynku)

In diesem Haus wohnen meine Eltern – w tym domu mieszkają moi rodzice

ZuHause

Das ist mein Zuhause – to jest mój dom rodzinny

Des Hauses

Das ist die Tochter des Hauses – to córka gospodarzy

Haus an Haus – dom przy domu

Wir wollen ein Haus bauen – Chcemy zbudować dom

Rodzaje domów zawsze z rodzajnikiem das:

Einfamilienhaus – dom jednorodzinny

Mehrfamilienhaus – dom wielorodzinny

Reihenhaus – dom szeregowy

Hochhaus – wieżowiec

Kaufhaus – dom towarowy

Kulturhaus – dom kultury

Ich wohne in einem Reihenhaus – mieszkam w szeregowcu

Ze słowem Haus wiążą się również inne wyrazy w tzw, niemieckich złożeniach. Jest ich dużo, wymienię tylko kilka:

Die Hausfrau – gospodyni domowa

Der Haushalt – gospodarstwo domowe

Die Hausaufgaben – lekcje do zrobienia

Das Haustier – zwierzę domowe

Das Treppenhaus – klatka schodowa

® 2023 Copyright by Beata Jodel