Zdania niemieckie z weil, denn, dass.

Zdania niemieckie z weil, denn, dass są dość popularne w konwersacjach, dlatego trzeba je omówić zaraz po spójnikach niemieckich.

Zdania niemieckie z weil, denn, dass mają różny szyk, czyli porządek  zdania. Co oznaczają konkretne spójniki?

weil – ponieważ (czasownik idzie na koniec zdania)
denn – bo (czasownik jest na drugim miejscu, bez zmian)
dass – że (czasownik idzie na koniec zdania)
Zarówno „weil” jak i „denn” oznaczają w języku niemieckim „ponieważ”. Jakże często używamy takich zdań, więc warto ich się pouczyć. Można te spójniki używać naprzemiennie. Należy jednak pamiętać o szyku, jaki wymaga konkretny spójnik.

Szyk zdania po „weil” i „denn”
Po „weil” występuje szyk końcowy – czasownik w formie osobowej wędruje na koniec zdania, natomiast po „denn” występuje szyk prosty, czyli jest łatwiej.

Przykłady zdań z „weil” (szyk końcowy):
Ich gehe heute nicht ins Konzert, weil ich erkältet bin.
(Nie idę dzisiaj na koncert, ponieważ jestem przeziębiony.)

Ich habe diese Prüfung nicht bestanden, weil ich nicht viel gelernt habe. (Nie zdałem tego egzaminu, ponieważ niewiele się uczyłem.)

Weil ich meine Hausaufgaben gemacht  habe, konnte ich mit meinen Freunden ins Kino gehen.
(Ponieważ zrobiłem zadania domowe, mogłem iść z moimi przyjaciółmi do kina.)

Weil sie alle Fenster geputzt hat, konnte sie am Abend einen interessanten Film sehen - Ponieważ umyła wszystkie okna, mogła wieczorem obejrzeć interesujący film. 

Sie bleibt heute im Bett, weil sie krank ist – Ona zostaje w łóżku, ponieważ jest chora.

Przykłady użycia zdania z „denn” (szyk prosty):

Ich gehe heute nicht in die Arbeit, denn ich bin krank.
(Nie idę dzisiaj do pracy, ponieważ jestem chory.)

Ich esse so viel, denn ich bin sehr hungrig.
(Jem tak dużo, ponieważ jestem bardzo głodny.)

Po „dass” czasownik z drugiego zdania również ląduje na końcu.

Przykłady użycia zdania z „dass” (szyk końcowy):

Es ist schade. Du hast keinen guten Freund.
Oto dwa zdania które chcesz połączyć spójnikiem „dass”:
Es ist schade, dass du keinen guten Freund hast – to szkoda, że nie masz dobrego przyjaciela.

Das Kind weint. Es hat Schmerzen.
Das Kind weint, denn es hat Schmerzen
(Dziecko płacze, ponieważ ma bóle.)

Ich hatte keine Ahnung. Du magst Urlaub im Winter.

Ich hatte keine Ahnung, dass du Urlaub im Winter magst. Nie miałam pojęcia, że lubisz urlop w zimie.

Jakie są jeszcze Spójniki niemieckie?

Zdania niemieckie z weil, denn, dass to zasady i przykłady ustawienia ich w zdaniu.

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Zaimek jemand i niemand

Zaimek jemand i niemand w zdaniach niemieckich występuje gdy chcemy powiedzieć o kimś w formie bezosobowej. 

Zaimek jemand i niemand w zdaniach niemieckich występuje gdy chcemy użyć wyrażenia ktoś lub nikt. To kolejny przydatny wpis z dziedziny gramatyki niemieckiej. Już kiedyś pisałam o zaimkach, ale osobowych – zajrzyj TUTAJ.

Zaimek jemand oznacza ktoś, czyli jeśli nie wiemy kogo konkretnie mamy na myśli i mówimy po prostu „ktoś”.

Oto przykłady zdań:

Da war jemand – tam był ktoś

Jemand war im Laden aber ich kannte diese Person nicht – ktoś był w sklepie ale nie znałam tej osoby

Ist da jemand? – Jest tam ktoś?

W bierniku (Akkusativ) trzeba odmienić ten wyraz z odpowiednią końcówką zgodnie z regułami, a więc:

Ich habe jemanden auf der Straβe gesehen – widziałam kogoś na ulicy

W celowniku (Dativ):

Ich habe es jemandem versprochen – Obiecałam to komuś

                                  Auf dem Foto ist niemand. Die Bank ist leer.

Zaimek niemand występuje w zdaniach jeśli chcemy zaprzeczyć formie bezosobowej, a więc NIKT, NIKOGO, NIKOMU. Wyraz niemand czytamy bez literki e.

Zaimek niemand ma takie same końcówki jeśli chodzi o wyżej wymienione przypadki.

Niemand hat mich am Sonntag besucht – nikt mnie nie odwiedził w niedzielę

Niemand versteht was er schreibt – nikt nie rozumie co on pisze

Das ist niemand – nie ma tu nikogo

W bierniku (Akkusativ):

Ich habe niemanden im Wald gesehen – Nikogo w lesie nie widziałam 

W celowniku (Dativ):

Ich wünsche sowas niemandem – nikomu czegoś takiego nie życzę

Niemandem hat es gelohnt – nikomu to się nie opłacało.

Można też mówić w formie bezosobowej np: tu się nie pali - Hier raucht man nicht. 

Przeczytaj o tym TUTAJ.

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Skróty w języku niemieckim

Skróty w języku niemieckim występują dość często w mediach i na tablicach informacyjnych, dlatego tak ważne jest ich poznanie. Skracanie długich wyrazów jest bardzo praktyczne.

 

Zacznijmy od podstawowych nazw.

Dni tygodnia – skróty występują w gazetach, w programach TV:

Mo – Montag czyli poniedziałek

Di – Dienstag czyli wtorek

Mi – Mittwoch czyli Środa

Do – Donnerstag, czyli czwartek

Fr – Freiteg czyli Piątek

Sa – Samstag czyli sobota

So – Sonntag czyli (niedziela)

An der Tafel schreiben wir einen Stundenplan – Na tablicy piszemy plan lekcji z wyszczególnieniem dni tygodnia i kolejnych godzin lekcyjnych.

Std. bedeutet Stunde  czyli godzina

die Tafel – tablica

der Stundenplan – plan lekcji

Inne skróty w języku niemieckim:

Abk – Abkürzung – skrót

AG – Aktien Gesellschaft – spółka akcyjna

BMW – Bayerische Motoren Werke – Bawarskie zakłady silnikowe

Bzw – beziehungsweise – względnie

ca. – cirka – około

Dr. – doktor jak w Polsce ale z kropką

EDV – Elektronische Datum Verarbeitung (elektroniczne przetwarzanie danych) – ten skrót jest często umieszczany w ogłoszeniach o pracę. Chodzi o umiejętności pracy na komputerze.

Fa. – firma

Skróty zawierają czasami w środku dużą literę. Co to oznacza? To znak, że jest to złożenie wyrazów i jest tam rzeczownik, który jak wiesz piszemy zawsze z dużej litery.

Jeden z najbardziej znanych skrótów to:

GmbH – Gesellschaft mit begrenzter Haftung – czyli po prostu spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.

FKK – Freiekörperkultur – nudyzm

FKK Strand – plaża nudystów

FKK Restaurant – Restauracja dla nudystów

Hbf – Hauptbahnhof – dworzec główny

LkW – Lastkraftwagen – samochód ciężarowy. W tym wypadku Niemcy posługują się skrótem LKW również w ustnej komunikacji.

MwSt – MehrwertSteuer – podatek Vat

PkW – Personenkraft wagen – samochód osobowy

Nr. – Die Nummer – numer (po niemiecku jest z kropką)

PlZ – PostleitZahl – kod pocztowy

Std. – Stunde – godzina

s.o. – siehe oben – patrz do góry

s.u. siehe unten – patrz niżej

u.a. unter anderem – między innymi

usw. – und so weiter – i tak dalej

z.B. = zum Beispiel (na przykład)

z.H. – zu Handen – do rąk własnych

geb. – geboren – urodzony

ges. – gestorben – zmarły

Hr. Herr – pan

Fr. – Frau – pani

Frl. – Fräulein – panna

Na koniec : skrót mfG – zwrot mailowy : mit freundlichen Grüβen (z przyjacielskimi pozdrowieniami umiejscowione zwykle w końcówce maila)

Te skróty w języku niemieckim są moim zdaniem najbardziej popularne. Jest ich oczywiście dużo więcej, ale nie ma sensu obciążać sobie wszystkimi głowy. Jeśli chodzi o nazwy miesięcy to też używa się skrótów od pierwszych liter, czyli Januar – JAN, Februar – FEB, usw.

® 2023 Copyright by Beata Jodel

Totensonntag w Niemczech

Dzisiaj jest Święto Zmarłych w Polsce a jak wygląda sytuacja w Niemczech?

Podobno w Niemczech obchodzi się dzień Wszystkich Świętych 1 listopada aczkolwiek ja się z tym nie spotkałam mieszkając w okolicy Hamburga i Lubeki. Mówiło się tylko o Totensonntag, który jest świętowany przez Ewangelików i ludzi niewierzących jako tradycja odwiedzania cmentarzy i zadumy o bliskich zmarłych. Tak więc dzisiaj w Polsce mamy Totenmittwoch.

Wann ist Totensonntag? Der Totensonntag ist immer der letzte Sonntag vor dem ersten Advent. In diesem Jahr ist das 26 November. 

Niedziela Zmarłych jest świętowana w Niemczech zawsze w ostatnią niedzielę pierwszego tygodnia Adwentu czyli w tym roku to 26 listopad, a więc to jeszcze przed nimi. Taką tradycję wprowadził Król Fryderyk III w 1816 roku.

Der Totensonntag ist für gläubige Menschen ein Tag der Stille und Besinnung. Besonders evangelische Christen gehen zum Friedhof und brennen die Kerzen auf dem Grab.

Niedziela zmarłych jest dla wierzących Ewangelików dniem ciszy i zadumy, kiedy to myśli się o zmarłych. Wiele osób idzie odwiedzać cmentarze i stawia świece jako pamięć o zmarłych.

Jak wyglądają pogrzeby w Niemczech?

Zwykle pochówek w Niemczech odbywa się 4-5 dni po śmierci, ale często zdarza się, że trwa to nawet tydzień. Dla osób niewierzących zamiast mszy organizuje się świecki rodzaj pożegnania – jest to ceremonia prowadzona najczęściej przez krewnego lub przyjaciela rodziny.

Zasadniczo w Niemczech są tylko dwa rodzaje pochówków: trumna złożona w grobie i kremacja, choć ostatnio mówi się się również o kompostowaniu zwłok. Obejrzyj film na TEN TEMAT. Może to przyjmie się też u nas. Kremacja jest coraz bardziej popularna: kremacji poddawanych jest obecnie ponad 62 proc. zmarłych i trend ten wciąż się nasila z roku na rok. Są też pogrzeby polegające na tym, że prochy rozsypuje w terenie np. nad morzem, w lesie zależnie od upodobań i życzenia zmarłego. Wśród katolików, podobnie jak w Polsce, w dzień wszystkich świętych w Niemczech palone są na grobach bliskich znicze i stawiane kwiaty.

Jeśli chodzi o organizację pogrzebów to ludzie chcą się indywidualnie pożegnać i wybierają taką formę jaka by pasowała do osoby zmarłej.

Niezbędne słówka związane z tematem cmentarzy:

Der Friedhof - cmentarz

Der Hauptfriedhof - główny cmentarz

Der Zentralfriedhof – centralny cmentarz

Der Soldatenfriedhof – wojskowy cmentarz

Der Kirchhof – cmentarz przykościelny

Der Grab - grób

das Grabmal - grobowiec, nagrobek

Die Friedhofskapelle – kaplica cmentarna

Die Beerdigung - pogrzeb

Der Sarg - trumna

Den Sarg begraben – pochować w trumnie

Die Einschärung - kremacja

Der Aschenkrug - urna

Der Verstorbene, der Tote - zmarły

Die Verstorbene, die Tote – zmarła

die Grabesstimmung – klimat cmentarny/grobowy

das Traueressen - obiad po pogrzebie (stypa)

Der Trauerkaffee - kawa i ciasto po pogrzebie

Allerheilgen – Wszystkich Świętych

Jak składa się kondolencje w Niemczech?

Mein Herzliches Beileid – wyrazy współczucia

Mein Beileid für dich und deine Familie. – Moje kondolencje dla Ciebie i Twojej rodziny.

Er / Sie war eine großartige/ liebevolle Person. – On był / Ona była wspaniałą/kochaną osobą.

Er/Sie wird für immer in unserem Gedächtnis sein. – On będzie w naszych wspomnieniach na zawsze.

                                                        💢💢💢

Przykładowe zdania:

Unsere Familie liegt zusammen auf dem Hauptfriedhof - nasza rodzina leży razem na cmentarzu głównym.

Wir brauchen Blumen und Kerzen für den Friedhof - potrzebujemy kwiaty i świece na cmentarz.

Der Verstorbene wollte verbrannt werden - Zmarły chciał być spalony.

Nach der Beerdiegung gehen wir zum Traueressen - po pogrzebie idziemy na stypę.

Die Verstorbene bleibt für uns immer in unserem Gedächtnis - Zmarła zostanie w naszych sercach na zawsze.

Polskie cmentarze różnią się wizualnie dość znacznie od niemieckich. Polskie to szczelnie zabudowane nagrobki, natomiast niemieckie to jedynie kamień z wyrytym napisem bez płyty nagrobnej. Grób jest obsadzony niskimi krzewami i kwiatami. W tej sytuacji trzeba się wykazać systematyczną dbałością o grób lub wynająć ogrodnika pracującego na terenie cmentarza. 

® 2023 Copyright by Beata Jodel